در تاریخ ۲۲ مرداد ۱۴۰۴، مرتضی پروین، هنرمند تجسمی و فعال مدنی آذربایجانی محبوس در بند ۷ زندان اوین، در تماس کوتاهی با خانواده خود از وخامت وضعیت جسمیاش خبر داد. او اعلام کرد که حفاظت اطلاعات زندان اوین با دستور وزارت اطلاعات مانع از انتقال وی به بیمارستان شده است. این تماس بلافاصله قطع شد و نگرانی خانواده را نسبت به وضعیت او بهشدت افزایش داد.
بر اساس اطلاعات رسیده، در تاریخ ۱۶ مرداد ۱۴۰۴، هنگام انتقال تعدادی از زندانیان سیاسی از زندان تهران بزرگ به زندان اوین، مرتضی پروین به دلیل امتناع از بستن دستبند توسط گارد ویژه زندان تهران بزرگ بهشدت مورد ضرب و شتم قرار گرفت. این خشونت منجر به آسیبهای جدی جسمی از جمله درد شدید مفاصل، اختلال عملکرد کلیه و تغییر رنگ ادرار شده است.
پس از انتقال به بهداری زندان اوین در ۱۸ مرداد، پزشک معالج ضمن انجام معاینات اولیه، بر ضرورت اعزام فوری وی به بیمارستان برای انجام آزمایشات تخصصی تأکید کرد. با وجود این، مقامات زندان و حفاظت اطلاعات از انتقال او جلوگیری کردهاند که این اقدام مصداق ممانعت عامدانه از درمان و نقض حق حیات و سلامت زندانی است.
مرتضی پروین از ۱۷ بهمن ۱۴۰۲ به اتهام «اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم علیه امنیت داخلی و خارجی» و «تبلیغ علیه نظام» به پنج سال حبس تعزیری محکوم شده است. او پس از حوادث مربوط به هدف قرار گرفتن زندان اوین به زندان تهران بزرگ منتقل و سپس دوباره به اوین بازگردانده شد.
این هنرمند طی ۱۵ سال گذشته در حوزههای مختلف هنری از جمله نقاشی، طراحی، گرافیک، مجسمهسازی، پرفورمنس آرت، طراحی صحنه و مشاوره هنری فعالیت داشته و آثار او پیشتر در کارگاه هنری زندان اوین به نمایش گذاشته شده است.
ممانعت از دسترسی مرتضی پروین به مراقبت پزشکی ضروری، علاوه بر نقض آشکار ماده ۱۰ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی و قواعد حداقل استاندارد سازمان ملل برای رفتار با زندانیان (قواعد ماندلا)، میتواند به عنوان رفتار بیرحمانه و غیرانسانی طبق ماده ۷ میثاق و کنوانسیون منع شکنجه تلقی شود. چنین اقداماتی مسئولیت مستقیم مقامات زندان و نهادهای امنیتی را در قبال هرگونه آسیب جدی یا مرگ احتمالی این زندانی به همراه دارد.
جمعیت حقوق بشر آذربایجان – ارک درباره حقوق بشر آذربایجانی های ساکن در ایران