جمعیت حقوق بشر آذربایجان – ارک درباره حقوق بشر آذربایجانی های ساکن در ایران
شوط – با گذشت حدود سه سال از تخریب مدرسه روستای خلج در شهرستان شوط، عملیات بازسازی این واحد آموزشی همچنان به پایان نرسیده و بر اساس گزارش‌های محلی، دانش‌آموزان این روستا در آغاز سال تحصیلی جدید با مشکل دسترسی به فضای آموزشی مناسب و ایمن مواجه شده‌اند.
جمعیت حقوق بشر آذربایجان -ارک،بر اساس ویدئو و گزارش منتشرشده از این روستا، مدرسه خلج حدود سه سال پیش برای نوسازی تخریب شده است، اما ساختمان جدید هنوز آماده بهره‌برداری نیست. در این گزارش آمده است که شماری از والدین نیز با توجه به ناتمام بودن ساختمان، از فرستادن فرزندان خود به مدرسه تا زمان تکمیل آن خودداری کرده‌اند.
تداوم این وضعیت صرفاً مسئله تأخیر در اجرای یک پروژه عمرانی نیست و از منظر حقوقی با حق کودکان بر دسترسی مؤثر به آموزش ارتباط مستقیم دارد.
اصل ۳۰ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران دولت را موظف کرده است وسایل آموزش‌وپرورش رایگان را برای همه شهروندان تا پایان دوره متوسطه فراهم کند. از این منظر، فراهم‌کردن امکان واقعی تحصیل تنها به ثبت‌نام دانش‌آموزان محدود نیست و استمرار طولانی‌مدت وضعیتی که مانع دسترسی کودکان یک روستا به مدرسه شود، ضرورت پاسخگویی دستگاه‌های مسئول درباره اجرای این تعهد را مطرح می‌کند.
جمعیت حقوق بشر آذربایجان ارک،تعهدات بین‌المللی ایران نیز بر این مسئولیت تأکید دارند. ماده ۱۳ میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی حق همگان بر آموزش را به رسمیت می‌شناسد و مقرر می‌کند آموزش ابتدایی باید اجباری و رایگان باشد و نظام مدارس در همه سطوح به‌طور فعال توسعه یابد. کمیته حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی سازمان ملل نیز حق آموزش را یک حق بشری مستقل و ابزاری اساسی برای تحقق سایر حقوق بشر می‌داند.
همچنین ماده ۲۸ کنوانسیون حقوق کودک دولت‌های عضو را ملزم می‌کند حق کودک بر آموزش را بر پایه فرصت‌های برابر محقق کنند، آموزش ابتدایی را رایگان و اجباری سازند و برای حضور منظم کودکان در مدارس و کاهش ترک تحصیل اقدامات لازم را انجام دهند.