جمعیت حقوق بشر آذربایجان – ارک درباره حقوق بشر آذربایجانی های ساکن در ایران
پروژه مالچ پاشی برای ساکنان منطقه می تواند مشکل «بو» و حتی مشکلات «تنفسی» ایجاد کنند و همچنین در سطحی که مالچ پاشیده شده، دما بسیار بالا میرود و برشرایط بیولوژیک خاک و موجوداتی که در آن هستند، تاثیرات نامطلوبی بگذارد.
اگر مالچ ها در سطح خاک پاشیده شود ممکن است باعث از بین رفتن پوشش گیاهی شود وهمچنین هوادهی به ریشه گیاهان و رشد مجدد آنها را بعضاً تحت تاثیر منفی قرار می دهد و به همین علت استفاده از آنها در برخی از محیط های طبیعی بسیار نگران کننده می باشد.
روز دوشنبه شبکه سهند در استان آذربایجان شرقی گزارشی ویدئویی از شروع پروژه مالچ‌پاشی در سواحل دریاچه اورمیه در شهرستان عجب‌شیر منتشر کرد که در آن مسئولان محلی با «تحقیقاتی» خواندن این پروژه‌ها، هدف از آن را جلوگیری از فرسایش خاک و تثبیت پوشش گیاهی در منطقه عنوان می‌کنند. همچنین چند بار در این گزارش ویدئویی اعلام می‌شود که که این مالچ‌ها تجزیه‌پذیر و سازگار با محیط زیست هستند و به پوشش گیاهی و جانوری منطقه آسیبی نمی‌رسانند.
با‌این‌حال، در تصاویر شیوه مالچ‌پاشی بسیار ابتدایی و با شلنگ‌هایی با قطر کم انجام می‌شود که شباهتی به اجرای چنین پروژه‌هایی در شرایط استاندارد ندارد. مهم‌تر اینکه در این گزارش اساسا اشاره‌ای نمی‌شود که این مالچ‌ها از چه جنسی هستند و چه نوع سازگاری با زیست‌بوم منطقه دارند. حجم اجرای پروژه چقدر است و چه مطالعاتی آنها را به انجام چنین اقدامی واداشته است. طبیعی است که چنین اقدامی با سؤال‌های زیادی که ایجاد شده، واکنش عمومی را به همراه دارد. شاید مهم‌ترین سؤال این است که ماجرای «مالچ‌پاشی» از کجا وارد پروژه‌های احیای دریاچه اورمیه شد؟
یک بار در اوایل تشکیل ستاد احیای دریاچه اورمیه در دهه ۹۰ پروژه‌ای مطالعاتی درباره مالچ‌پاشی در دریاچه اورمیه انجام شد که نتایج حاصل از آن تحقیقات هم به خودی خود پرونده این ایده را بست و دیگر صحبتی از مالچ‌پاشی دریاچه اورمیه به میان نیامد. حالا و در حالی که بعد از یک تابستان سخت و یک زمستان کم‌بارش همه از پایان دریاچه اورمیه حرف می‌زنند یکباره اجرای پروژه‌ای چون مالچ‌پاشی ولو در ابعادی تحقیقاتی چه معنی دارد؟
۲۴ساعت بعد از انتشار خبر مالچ‌پاشی در ساحل دریاچه اورمیه مسئولان استانی در آذربایجان شرقی می‌گویند این اتفاق «بدون مجوز» انجام شده است. تلاش‌های «شرق» برای گفت‌وگو با مدیران استانی سازمان حفاظت محیط زیست در آذربایجان شرقی بی‌نتیجه بود، اما معاون طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست در آذربایجان غربی در گفت‌وگو با «شرق» اعلام کرد که آنها کاملا از ماجرای مالچ‌پاشی بی‌خبر بوده‌اند و تازه روز گذشته تیمی را به منطقه اعزام کردند تا از کم و کیف ماجرا باخبر شوند.
حسام احمدی‌بیرگانی، عضو هیئت‌علمی دانشکده منابع طبیعی دانشگاه اورمیه است و به صورت تخصصی روی ریزگردها و مسائل مربوط به دریاچه اورمیه تحقیق می‌کند. او در سال ۹۴ مسئول مطالعه و ارزیابی پروژه مالچ‌پاشی تحقیقاتی در دریاچه اورمیه بود و می‌گوید پرونده مالچ‌پاشی در همان تحقیقات بسته شده است. او به «شرق» می‌گوید: در همان دهه ۹۰ هم بعد از انجام مطالعات به سازمان حفاظت محیط زیست در زمان معصومه ابتکار اعلام کردند چنین پروژه‌ای با اقلیم آذربایجان غربی سازگاری ندارد و این استان مانند استان‌های مرکزی ایران نیست که برای تثبیت ریزگردها به مالچ‌پاشی نیاز داشته باشد؛ چرا‌که میزان بارش در این استان با نواحی مرکزی ایران متفاوت است و از همین رو نیاز به مالچ‌پاشی ندارد و پوشش گیاهی تشکیل‌شده به اندازه کافی کار تثبیت ریزگردها را انجام می‌دهد.