جمعیت حقوق بشر آذربایجان – ارک درباره حقوق بشر آذربایجانی های ساکن در ایران
به گزارش جمعیت حقوق بشر آذربایجان (ارک)، یک خانواده تورک آذربایجانی، اهل کلیبر و مقیم تهران، علی‌رغم سپری شدن ۷ سال و ۴ ماه از تولد فرزندشان، به علت انتخاب نام تورکی آنار، هنوز موفق به اخذ شناسنامه برای وی نشده‌اند. آنار روز ۲۳ دیماه ۱۳۹۳ در بیمارستان آرش تهران بدنیا آمده است و با گذشت ۷ سال و ۴ ماه، هنوز شناسنامه ندارد.
سازمان ثبت احوال ایران در حالی از صدور شناسنامه به آنار خودداری می‌ورزد که این کودک تورک آزربایجانی تنها تا پایان تیرماه (کمتر از سه ماه) فرصت ثبت‌نام جهت ورود به مدرسه را دارد و در صورت عدم صدور شناسنامه برای وی، این کودک علاوه بر محرومیت از “حق نام” از “حق تحصیل” هم محروم خواهد شد.
شایان ذکر است که آنار نامی پسرانه بوده و در تورکی به معنای فهمیده و دانا می باشد، بنابراین نه تنها از نظر معنایی دچار ایراد نیست، بلکه می‌توان گفت یکی از بهترین نام‌هایی است که برای نامگذاری کودکان مناسب میباشند. پیشتر از این نیز یک خانواده آذربایجانی اهل میاندوآب (قوشاچای) برای اخذ شناسنامه با همین نام برای فرزندشان با کارشکنی اداره ثبت احوال مواجه شده بودند ولی آنها در نهایت پس از ۳۲۲ روز اصرار و مجادله، سازمان ثبت احوال ایران را مجبور کرده بودند برای پسرشان با نام تورکی «آنار» شناسنامه صادر کند.
سازمان ثبت احوال ایران با همکاری «فرهنگستان زبان فارسی» لیستی برای کودکان تازه متولد شده ارائه کرده و خانواده ها را مجبور می کند اسامی فرزندانشان را از این لیست انتخاب کنند. اکثر نام های موجود در این لیست فارسی هستند و تعداد بسیار محدودی از نام های تورکی در این لیست گنجانده شده است. این اقدام غیرقانونی و نژادپرستانه باعث سرگردانی والدین تورک شده و مشکلات زیادی را برای کودکانشان فراهم کرده است.
حق داشتن نام کودک در بدو تولد از بندهای میثاق بین المللی حقوق کودک می‌باشد که ایران به عنوان یکی از امضاء کنندگانش، از پذیرش آن سرباز می‌زند.
پیشتر والدین آییل ، سئوگی ، یاغیش ، آتاکان ، اوغوز، تورکای ، تارکان و ائلجان در صفحات اینستاگرامی و مصاحبه با رسانه ها از مخالفت سازمان ثبت احوال ایران با صدور شناسنامه برای فرزندانشان خبر داده بودند. برخی از این افراد پس از اصرار و پیگیری های چند ماهه و بعضا چند ساله در نهایت سازمان ثبت احوال ایران را مجبور کردند برای فرزندانشان با اسامی تورکی مورد علاقه‌شان شناسنامه صادر کند.