جمعیت حقوق بشر آذربایجان – ارک درباره حقوق بشر آذربایجانی های ساکن در ایران
هموطنان آزادیخواه آذربایجانی، سرزمین مادری مان زیراختناق پلیسی رژیم اسلامی و بمباران هواپیما های خارجی، روزهای سختی را می گذراند،بیش از یک ماه است که جنگ شروع شده و سرنوشت ملت ما دریک نقطه عطف تاریخی قرارگرفته است. جمهوری اسلامی طی ۴۸ سال گذشته نه تنها از نظراقتصادی آذربایجان را به فلاکت کشانده بلکه با سرکوب مداوم، جامعه آذربایجان را نیز تضعیف کرده است. اکنون جمهوری اسلامی با مخالفت عمومی در داخل و درجنگی ویرانگر با قدرتهای نظامی بزرگ خارجی مواجه شده و از هرلحاظ در مانده شده است. رژیم استبداد دینی ممکن است چند صباحی دیگر بر کشوری ویران شده حکومت کند ولی دیر یا زود با فروپاشی اقتصادی و ریزش نیروهای سرکوب و اعتراضات عمومی، حاکمیت آن پایان خواهد یافت. لحظه سرنوشت ساز فرا خواهد رسید لذا هر وضعیتی که استبداد دینی پیدا بکند، ملت آذریایجان باید خود را برای تغییرات سیاسی بزرگ آماده کند.
پیام به جامعه مدنی
آذربایجان درجنگ ها وانقلاب های گذشته، جامعه مدنی سنتی کارآمدی داشته و امروز نیزعلیرغم سرکوبی های رژیم، جامعه مدنی مدرن آذربایجان همچون درختی ریشه داررشد می کند، اکنون ضروریست که گروههای متعدد مدافع محیط زیست، مدافع حقوق بشر، مدافع حقوق زنان و کودکان همراه با تشکل های صنفی فعال تر شوند و با فعالان مدنی که درانجمن های فرهنگی ـ هنری و ورزشی حضوردارند همصدا گردند و مردم را سازماندهی نمایند. درشرایط بحرانی کنونی،همه این گروهها و تشکل ها، برای اداره شهرها و روستاهای آذربایجان و برطرف نمودن نیازهای اولیه جامعه، تلاش بکنند. وظیفه عاجل نیروهای جامعه مدنی در شرایط فعلی، سازماندهی مردم درکمیته ها و شوراهای محلی است تا زن و مرد، پیر وجوان، روستا ها و شهرهای آذربایجان را خود گردان سازند. امنیت محله خود را تامین بکنند، بر معیشت مردم توسط نهادهای صنفی نظارت بکنند، آموزش کودکان و مداوای بیماران و زخمی های جنگی را با کمک شوراهای معلمان و پزشکان سازمان بدهند. کلیه کسانی که تجربه انقلاب ۱۳۵۷ و جنگ ایران وعراق را دارند، بهمراه شخصیت های مورد اعتماد مردم، باید در سازماندهی جامعه، پیشقدم شده و تجربیات عملی خود را در اختیار نسل جوان بگذارند.
درحال حاضر بسیج محلات وابسته به رژیم جمهوری اسلامی با توسل به زور حکمرانی می کند، حامیان رژیم اقلیت کوچکی هستند. تجربه انقلاب گذشته درایران نشان داده است، در مرحله ای که قدرت حکومت مرکزی از بین می رود، حامیان حکومت مانند برف در مقابل آفتاب ذوب می شوند. قتل عام مردم در دیماه ۱۴۰۴ برای ترساندن مردم و نیز آغشته کردن دست حامیان حکومت بخون مردم بود تا راه جدائی آنان ازحکومت بسته شود. جامعه مدنی آذربایجان در زمان تغییر باید با مجرمان و جنایتکاران براساس منشور جهانی حقوق بشر رفتار نماید و ازهرگونه غارت، انتقام گیری و تسویه حساب های شخصی جلوگیری نماید.
پیام به احزاب سیاسی
آذربایجان خاستگاه قدیمی ترین احزاب سیاسی درایران بوده که انقلاب مشروطه را به نتیجه رساندند و اکنون فرقه دموکرات آذربایجان تاریخ ۸۳ ساله دارد.همچنین، چندین حزب سیاسی آذربایجانی با سابقه نیز فعال هستند. اختناق پلیسی رژیم مانع از آن بوده که این احزاب فعالیت خود را در داخل گسترش بدهند. تضعیف دیکتاتوری دینی که جنگ زمینه آنرا فراهم کرده، مسئولیت این احزاب سیاسی را افزایش می دهد. جمهوری اسلامی رژیمی استبدادی و ضد تحزب است، حتی نیروهای مدافع رژیم را نیز نه در یک حزب سیاسی بلکه درهیئت های عزاداری سازماندهی کرده است. تاریخ تثبیت استبداد دینی در دهه ۱۳۶۰ با سرکوب خونین همه احزاب سیاسی ای همراه بوده که درانقلاب ضد سلطنتی نقش بازی کرده بودند. بعد از تثبیت حکومت اسلامی نیز به هیچ حزب مستقلی اجازه فعالیت داده نشد.
ایران کشورکثیرالملله است که با زورسر نیزه زیر یوغ حکومت متمرکز تک ملتی قرار گرفته است. روشن است که بدون شرکت همه ملل درتعیین سرنوشت سیاسی خود، استقرار دموکراسی ممکن نخواهد بود. هم اکنون احزاب سیاسی مرکز محور و احزاب بعضی ازملل غیر فارس از جمله کرد ها، عرب ها و بلوچ ها با تشدید بحران حکومتی، خود را آماده کرده اند و با کنار گذاشتن اختلافات داخلی و تفاوت های سیاسی متحد گشته اند. با توجه به جمعیت دهها میلیونی آذربایجانی ها، استقرار دموکراسی و حل مساله ملی درایران بدون آذربایجانی ها غیرممکن است. بدینجهت احزاب سیاسی آذربایجانی مسئولیت تاریخی برای تحقق شعارپذیرفته شده حرکت ملی یعنی: «آزادی، عدالت وحکومت ملی» دارند و انجام این مسئولیت احتیاج به اتحاد و تجمیع نیروهای احزاب دارد. حساس بودن شرایط فعلی ایجاب می کند که احزاب موجود بدون فوت وقت با اعلان اتحاد ملی، امید در دل مردم بوجود آورند و به پراکنده کاری فعالان سیاسی آذربایجانی پایان بدهند. همچنین احزاب سیاسی آذربایجان اگر در صحنه تصمیم گیری های سیاسی با ملل دیگر حضور نداشته باشند، دیگران برای سرنوشت ملی آذربایجان تصمیم خواهند گرفت و این شایسته ملت آذربایجان نخواهد بود. اگر قدرتمند شویم همه دست دوستی بطرف ما دراز خواهند کرد زیرا بدون حضورفعال آذربایجانی ها، هیچ حرکت موثر سیاسی درایران به پیروزی نمی رسد.
پیام به نظامیان
درطول حکومت ۹۰۰ ساله ترکان برایران، تمام و یا عمده نیروی نظامی ایران از ترکان آذربایجان بوده است و حتی در دوره دو شاه پهلوی نیز که دشمنی آشکار با آذربایجانی ها داشتند، درعمل مجبور بودند اکثر افسران و درجه داران نظامی را ازمیان آذربایجانی ها انتخاب بکنند. دردوره حکومت جمهوری اسلامی نیز این روال ادامه یافته و اکنون به غیر از روسای قوای مسلح، بخشی از افسران و کادرهای ثابت نیروهای مسلح، آذربایجانی هستند. این نیرو درلحظات بحرانی، نمی تواند ازملت خود جدا باشد و طبیعی است که دردفاع از سرزمین آذربایجان و همزبانان خود کوتاهی نکند. افسران و درجه داران نظامیگری را برای دفاع از کشور و جان و مال و ناموس مردم انتخاب کرده اند، بنابرین بدستورهیچ مقامی نباید به روی مردمان معترض به استبداد دینی آتش بگشایند.
بعضی از احزاب مسلح ملل غیرفارس به نظامیان توصیه کرده اند که ترک خدمت بکنند و به نیروهای مسلح احزاب آنان بپیوندند. مبارزه ملی، حق طلبانه وضد تبعیض آذربایجانی ها مدنی وغیرمسلحانه می باشد.، نظامیان آذربایجانی باید درطرف درست تاریخ بایستند ، از ملت دفاع کنند و درموقع لزوم به صفوف مردم معترض بپیوندند.
آینده آذربایجان دموکراتیک، در گرو آگاهی، همبستگی و مسئولیت پذیری همه ماست.
یاشاسین آذربایجان
گروهی از فعالان حقوق بشر و جامعه مدنی آذربایجان
۳۱ مارس ۲۰۲۶