جمعیت حقوق بشر آذربایجان – ارک درباره حقوق بشر آذربایجانی های ساکن در ایران
منابع محلی از افزایش محسوس سطح آلایندهها در پیرامون نیروگاه حرارتی تبریز و تشدید آلودگی در نواحی غربی و جنوبی این شهر خبر میدهند. دادههای برخط نشان میدهد که کیفیت هوای تبریز امروز در محدوده «متوسط» نوسان دارد، اما در روزها و ساعات اخیر شاخصها چندینبار به بازه «ناسالم تا خطرناک» رسیدهاند.
جمعیت حقوق بشر آذربایجان (ارک): گزارشهای رسمی و رسانهای تأیید میکنند که سوخت دوم نیروگاه حرارتی تبریز مازوت است و در دورههای افت گازرسانی، بهویژه در فصول سرد، واحدهای نیروگاه ناچار به مصرف آن میشوند. ظرفیت مصرف این سوخت در دو واحد نیروگاه تا حدود ۳۲۰۰ تُن در شبانهروز اعلام شده است. مازوت به دلیل گوگرد بسیار بالا، از عوامل اصلی افزایش ذرات معلق و آلودگی هوا بهشمار میرود.
در هفتههای اخیر نیز تصاویر و ویدئوهای منتشرشده از دودزایی گستردهی دودکشهای نیروگاه، نگرانی شهروندان را دوچندان کرده است.
پایشهای زیستمحیطی امروز کیفیت هوای تبریز را در وضعیت «متوسط» گزارش میکنند، با این حال گزارشهای رسمی قبلی از افزایش ذرات PM10 تا حدود ۴۰۰ تا ۴۶۰ حکایت دارند؛ سطحی که در طبقه «خطرناک» برای سلامت عمومی قرار میگیرد. این نوسان شدید نشان میدهد که وضعیت هوای تبریز ناپایدار است و هر تغییر در ترکیب سوخت یا شرایط جوی میتواند کیفیت هوا را به سرعت به سطح بحرانی برساند.
بر اساس قانون هوای پاک و سیاستهای مصوب ملی، دولت موظف است با تأمین سوخت پاک برای نیروگاهها، مدیریت مصرف در فصل سرما و ارتقای استانداردهای فیلتر صنعتی، از آلودگی جلوگیری کند. اما بنا به گزارشهای رسمی، مازوتسوزی در نیروگاه تبریز بهطور مستمر ادامه دارد و هیچ گزارش عمومی از اقدام اصلاحی یا نظارتی منتشر نشده است.
این وضعیت، مصداق نقض تعهدات دولت جمهوری اسلامی ایران در قبال حق شهروندان به محیط زیست سالم و نیز مغایر با ماده ۱۲ «میثاق بینالمللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی (ICESCR)» است که ایران به آن متعهد شده است.
شواهد میدانی و دادههای رسمی همسو هستند: مازوتسوزی نیروگاه تبریز و ضعف مدیریت در تأمین سوخت پاک، در تشدید آلودگی هوا نقش مستقیم دارد.