سازمان یونسکو بمناسبت ۲۱ فوریه ۲۰۲۶ بار دیگر تعهد خود را به دفاع از آموزش چند زبانی در جوامع چند فرهنگی تاکید کرده و ازهمه کشورهای عضو یونسکو دعوت کرده است که بزرگداشت ۲۱ فوریه روز جهانی زبان مادری را به بیشترین تعداد زبان هائی که می توانند برگزاربکنند زیرا توسعه پایداربا آموزش به زبان مادری امکان پذیرمی گردد.
ایران یک کشورچند زبانی وچند فرهنگی است ولی متاسفانه جمهوری اسلامی ایران با زیرپا گذاشتن تعهدات بین المللی خود نه تنها امکان برگزاری و بزگداشت روز جهانی زبان مادری را فراهم نمی کند بلکه طی ۲۵ سال گذشته که روز ۲۱ فوریه بعنوان روزجهانی زبان مادری انتخاب شده، هرسال اقدام به دستگیری و زندانی کردن معلمان وفعالان فرهنگی ملل غیر فارس درایران،به اتهام بزرگداشت روزجهانی زبان مادری می کند و یکی ازپایه ترین حقوق انسانی و حقوق کودک را که همانا حق آوزش به زبان مادری است زیر پا می گذارد و به این ترتیب توسعه پایدار را درکشورعملا غیرممکن می سازد. ۴۷ سال است جمهوری اسلامی ایران حتی اصل ۱۵ قانون اساسی را که آموزش زبان مادری را توصیه کرده، اجرا نمی کند.
متاسفانه امسال روز جهانی زبان مادری با روزچهلم کشته شدگان درکشتارهزاران انسان حق طلب در روز های ۱۸ و ۱۹ دی ماه مصادف شده وجامعه را داغدارکرده و روی سایرمسائل چترغم واندوه گسترده است. طبق آمار دولتی ۱۷% کشته شده ها دانش آموز بوده اند و تا به حال اسامی وهویت ۱۳۰ دانش آموز کشته شده راستی آزمائی شده است. شورای هماهنگی فرهنگیان ایران حضوردانش آموزان دراعتراضات را ۲۵% اعلام کرده است که ازسیستم آموزشی کشور ناراضی هستند. درمیان دانش آموزان کشته شده و زندانی شده بخش بزرگی دانش آموزان غیرفارس هستند که از تحصیل به زبان مادری خود محرومند.
۷۵% جمعیت ایران را ملل غیر فارس تشکیل می دهند و درمیان آنان لا اقل یک سوم جمعیت ۹۲ میلیون نفری ایران به زبان ترکی آذربایجانی حرف می زنند که از صد سال پیش از آموزش به زبان مادری خودشان محروم شده اند اما هرگز ازمبارزه برای رسیدن به حقوق انسانی و پایه ای خود که از آنجمله آموزش به زبان مادری دست نکشیده اند و همچنان خواست آموزش به زبان مادری درکنار رفع تبعیض و رفع ستم ملی از خواسته های اصلی آذربایجانی ها محسوب می شود.
از آنجایی که هر زبان منعکس کننده یک فرهنگ است، زبانهای محلی، به ویژه زبانهای اقلیتهای ملی و مردمان بومی، نقش حیاتی در حفظ تنوع فرهنگی جهان ایفا میکنند. آنها انتقال فرهنگ، ارزشها و دانش سنتی و همچنین ترویج آیندههای صلح آمیز و پایدار را ممکن میسازند. در نهایت، جوامع چند فرهنگی از جمله درکشورچند فرهنگی ایران از طریق زبان ملی خودشان موجودیت دارند و بنابراین ضروری است که مبارزه و تلاش برای حفظ تنوع فرهنگی وآموزش به زبان مادری را بیش از پیش گسترش بدهیم.
جمعیت حقوق بشرآذربایجان ـ ارک ضمن تسلیت به خانواده های داغدارکشتاراخیرومحکوم کردن جنایت علیه بشریت ازهمه آذربایجانی ها می خواهد که گرامی داشت ۲۱ فوریه روز جهانی زبان مادری را با شکوه تر از گذشته برگزار نمایند ونشان بدهند که حتی حوادث بزرگ نیز نمی تواند حق طلبی آذربایجانی ها را تحت الشعاع قرار بدهد.
جمعیت حقوق بشر آذربایجان ـ ارک به جمهوری اسلامی ایران اخطارمی کند که به نقض اشکار حقوق بشر وحقوق کودک پایان دهد و به تعهدات بین المللی خود پای بند باشد و مانع آموزش به زبان مادری ملل غیر فارس نگردد.
جمعیت حقوق بشر آذربایجان ـ ارک
۲۰ فوریه ۲۰۲۶
جمعیت حقوق بشر آذربایجان – ارک درباره حقوق بشر آذربایجانی های ساکن در ایران