جمعیت حقوق بشر آذربایجان – ارک درباره حقوق بشر آذربایجانی های ساکن در ایران
حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، جمهوری اسلامی را سرنگون نکرد اما از ژوئن ۲۰۲۵ به بعد، جامعه مدنی ایران را بشدت تضعیف کرد. در ده سال گذشته جامعه مدنی رشد تصاعدی داشته که نمود برجسته آن در سال ۲۰۲۲ در جنبش زن زندگی، آزادی بود اما جنگ جنبش ها و تشکل های مدنی را تخریب کرد. جنگ جامعه ایران را دو قطبی کرده اکثریت مردم جمهوری اسلامی را نمی خواهند ولی همه امکانات کشور در اختیار اقلیت حامی جمهوری اسلامی قرار گرفته و آن ها با سازماندهی دولتی شب و روز خیابان را اشغال کرده اند و به حمایت از سیاست های حکومتی شعار مدهند. ایران جنگ زده، در حالت نه جنگ نه صلح و در وضعیت حکومت نظامی قرار گرفته. نوعی خشم و استیصال در روانشناسی اجتماعی مردم به وجود آمده است . همه تشکل های مدنی درحالت تعلیق قرارگرفته اند درعوض تا اندازه ای همبستگی فامیلی برای بقا، جای همکاری مدنی و سیاسی را گرفته است زیرا کسانی که خانه یا کار خود را در جنگ از دست داده اند بعلت نبود حمایت دولتی به خانواده و دوست و آشنا پناه آورده اند و دولت هم مردم را به صرفه جوئی فرا می خواند.
سقاب اصفهانی، معاون ارتباطات رئیسجمهور در شبکه اجتماعی ایکس نوشته: «صرفهجویی صرفاً یک انتخاب نیست، بلکه مسئولیت ملی ما در این جنگ اقتصادی است.» خود رئیسجمهور هم طی هفتههای اخیر بارها بر ضرورت صرفهجویی در مصرف انرژی و بنزین تأکید کرده است. حرفی که شاید روی کاغذ منطقی به نظر برسد، اما وقتی کنار واقعیت زندگی مردم قرارمیگیرد عملا همه مشکلات به دوش مردم گذاشته می شود.
شرایط جنگی، مسائل زنان، کارگران بیکار شده، دانشجویان، بازنشستگان، نقض حقوق بشر، بحران محیط زیست، زندانیان سیاسی و همه مطالبات صنفی وحقوقی را تحت الشعاع جنگ قرار داده. شرایط جامعه کاملا امنیتی شده وهر گونه تجمع غیردولتی ممنوع است، معیشت مساله اصلی مردم شده وهمه برای زنده ماندن تلاش می کنند. شهرداری تهران اعلام کرده که دراثربمباران ها، ۴۰ هزارمسکن در تهران تخریب شده یا آسیب دیده. بعد ازتهران تبریز بخاطر زیاد بودن مراکز نظامی در شهر بیشترین تخریب را متحمل شده است. دولت اعلام می کند که بودجه لازم برای بازسازی خانه ها و صنایع بمباران شده را ندارد و مردم باید خود مشکلات را حل کنند. بیلان جنگ بسیار سنگین بوده در مجموع به ۳۶ هزار نقطه حمله شده است و ۵ هزار نفر کشته شده اند که دو سوم آنها غیر نظامی بوده اند. بعلت محاصره دریائی، صادرات نفت وگاز و محصولات پتروشیمی که منابع اصلی درآمد دولت ایران هستند قطع شده واگروضعیت فعلی ادامه یابد دولت پولی برای پرداخت حقوق کارکنان و واردات مایحتاج عمومی رانخواهد داشت. اکنون موادغذائی پیدا می شود ولی مردم قدرت خرید ندارند. تورم اقتصادی ایران طبق اعلان بانک جهانی ۷۰% است بسیاری کار ندارند وآنهائی هم که کار می کنند درآمدشان متناسب با قیمت گران ارزاق عمومی و کالاهای مصرفی نیست، گوشت، میوه ولبنیات از سفره مردم حذف شده است.
فقر وبیکاری فراگیر شده، به گفته معاون وزارت کار ورفاه اجتماعی، دراثربمباران فقط صنایع فولاد و پتروشیمی، ۲ میلیون نفر کارگر بیکار شده اند و بسیاری از صنایع آسیب دیده اند و یا بعلت نرسیدن مواد اولیه کارگران خود را اخراج کرده اند. قطعی اینترنت جهانی که با شروع جنگ آغاز شده سه ماه است ادامه دارد و بیش از یک میلیون نفررا که از طریق شبکه های مجازی کار و امرار معاش می کردند، بیکار کرده و ارتباط ایرانیان با جهان خارج را قطع کرده است. تعداد کارگران بیکارنسبت به قبل ازجنگ دو برابر شده است. درچنین اوضاع اقتصادی، طرح هرگونه مطالبه صنفی با بیرحمی تمام سرکوب می شود که یک نمونه آن زیرگرفتن کارگران شهردای زنجان با ماشین توسط یکی از اعضای انجمن شهر زنجان می باشد. این عضو انجمن شهر زنجان که یک روحانی مدافع حکومت می باشد خطاب به کارگران اعتصابی که خواهان حقوق خود بودند گفته:« همه تان را با ماشین زیر میگیرم و دیه پرداخت می کنم». همین کارگران بعد از هر بمباران تنها نیروئی بودند که کارهای آوار برداری و باز کردن مسیرهای تخریب شده و پاک کردن مناطق آسیب دیده را انجام می دادند.
با شروع جنگ در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ کلیه کلاس های درس در دانشگاهها ، مدارس و آموزشگاههای حرفه ای تعطیل شده و تدریس بصورت آنلاین از طریق اینترنت داخلی انجام می گیرد. کودکستان ها وکلاس های آمادگی بسته شده اند. معلمانی که به صورت قراردادی برای آموزش وپرورش کارمی کردند، بدون اینکه حقوقی دریافت بکنند کارخود را از دست داده اند. جنگ نیزبه مدارس خسارات زیادی وارد کرده طبق آمار وزارت آموزش وپرورش درجنگ ۴۰ روزه ۹۴۲ مدرسه بمباران شده و۳۲۰ دانش آموزکشته شده اند که ازجمله آنها کشته شدن ۱۵۰ دانش آموز دختر در اثر اصابت موشک به دبستان دخترانه میناب می باشد.
انتخابات انجمن های شهر و روستا وانتخابات میان دوره ای مجلس شورای اسلامی و مجلس خبرگان رهبری که طبق قانون قرار بود در روز ۱۱ اردیبهشت (اول ماه مه ۲۰۲۶ )انجام بگیرد بدون تصویب قانون لغو شده است. مطبوعات نزدیک به نهاد های نظامی نوشته اند که برگزاری انتخابات به سه ماه بعد از پایان جنگ موکهول شده است که پایان آن فعلا معلوم نیست.انتخابات انجمن های شهروروستا تنها مخصوصا در شهرهای کوچک، انتخاباتی بودند که مردم تا اندازه ای میتوانستند نمایندگان مورد نظر خود را انتخاب بکنند. مجلس شورای اسلامی هم با شروع جنگ تعطیل شده و فقط بعضی ازکمیسیون های مجلس بصورت آنلاین اینترنت داخلی تبادل نظر می کنند اما عملا کشور توسط نظامیان یعنی سپاه پاسداران اداره می شود.
کشته شدن رهبران و فرماندهان اصلی ، تصمیم گیری و اداره متمرکز حکومت را تضعیف کرده و رده های میانی حکومت بطور محلی و خود سر و باصطلاح «آتش به اختیار» عمل می کنند و جو پلیسی در جامعه ایجاد کرده اند و معترضان را به اتهام جاسوسی اعدام می کنند. در سه ماه گذشته ۳۱ نفر را به اتهام جاسوسی اعدام کرده اند. سردار احمد رضا رادان فرمانده نیروی انتظامی اخیرا اعلام کرده است که « از آغاز جنگ ایران و آمریکا تاکنون بیش از ۶۵۰۰ نفر به اتهام جاسوسی و وطنفروشی دستگیر شدهاند و از این میان ۵۶۷ نفر به موارد ویژه مرتبط با نفاق، اشرار و گروهکهای ضدانقلاب تعلق دارند». علاوه برحبس و اعدام، قوه قضائیه اموال مخالفان حکومت را مصادره می کند. اغلب ایرانیان خارج کشور که در ایران خانه دارند، اگر مخالف حکومت باشند، خانه هایشان توسط قوه قضائیه مصادره می شود بدون اینکه مبنای قانونی داشته باشد. سانسور خبری صد در صد بر قرارشده است و روزنامه هائی که بصورت آنلاین منتشر می شوند، تنها خبرهائی را منتشر می کنند که از طرف نهاد های امنیتی برای انتشار دراختیار مطبوعات گذاشته می شود.
در مساجد به کودکان آموزش استفاده ازاسلحه جنگی داده می شود که با کنوانسیون های بین المللی حقوق کودک مغایرت دارد.
جمعیت حقوق بشر آذربایجان ـ ارک که همواره در مجامع بین المللی به نقض حقوق بشر توسط جمهوری اسلامی اعتراض کرده، علیرغم قطع ارتباطات اینترنتی همچنان پیگیر مسائل ومشکلات آذربایجانی های داخل کشور است و از هموطنان حق طلب می خواهد که بیش از این به جمهوری اسلامی اجازه ندهند تا به بهانه جنگ نهادهای مدنی را تخریب و نابود کند.
جمعیت حقوق بشرآذربایجان ـ ارک
۲۳ ماه مه ۲۰۲۶