ناوی پیلای، حقوقدان و قاضی برجسته اهل افریقای جنوبی، برنده جایزه نوبل صلح ۲۰۲۶ شد.
ازمیان چندین شخصیت حقوقی برجسته نامزد شده برای جایزه صلح نوبل امسال، کمیته نروژی اهدا کننده نوبل صلح شایسته ترین کاندیدا یعنی خانم ناوی پیلای را انتخاب کرد، زنی که تمام عمرحرفه ای خود را صرف دفاع از حقوق بشر کرده است.
کمیته نوبل در بیانیه خود اعلام کرد که جایزه صلح نوبل امسال براهمیت حفظ نظم بینالمللی سازمانیافته تأکید دارد.
و اضافه نمود که «نظام حقوق بینالملل تحت فشار شدیدی قرار دارد و نهادهای آن مورد هجمه واقع شدهاند».
ما شاهد گرایش به سمت سیاست قدرت محور به بهای تضعیف چارچوبهای حقوقی و احترام جهانی به قانون و عدالت هستیم. « هرگاه زور بر حق غلبه کند، ثبات، اعتماد و همزیستی مسالمتآمیز تضعیف میشود ».
ناوی پیلای ۸۵ ساله که در شهر دوربان در استان ناتال آفریقای جنوبی و در خانوادهای با تبار تامیلِ هندی متولد شده است، سابقه قضاوت در چندین دادگاه بینالمللی، ازجمله دیوان کیفری بینالمللی و دادگاه کیفری بینالمللی برای رواندا را در کارنامه دارد. خانم پیلای از سال ۲۰۰۸ تا سال ۲۰۱۴ کمیسرعالی حقوق بشرسازمان ملل متحد بوده.
کمیته نوبل اعلام کرد که پیلای دولتها و رهبران ملی را پاسخگو کرده، برای قربانیان خشونت و درگیری امید به ارمغان آورده و در طول دوران حرفهای طولانی خود، پایبندی به اصول اخلاقی و قطبنمای اخلاقی استواری را از خود نشان داده است.
فولکر تورک کمیسرفعلی شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد اهدای جایزۀ نوبل به ناوی پیلای را «یک پیروزی جمعی برای حقوق بشر و همۀ کسانی که – از جمله از مسیر دیوان بینالمللی کیفری- بهدنبال عدالت و حسابرسی هستند» توصیف کرد و اورا «تجسم حقوق بینالملل» خواند. فولکر تورک زمانی که خانم پیلای کمیسرعالی شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد بود، همکار ایشان بوده است.
دفتر حقوق بشر سازمان ملل متحد هم روز جمعه ۹ اکتبر ۲۰۲۶ ضمن استقبال از خبر برنده شدن ناوی پیلای در جایزه صلح نوبل، از تلاشهای دیرینه او در دفاع از حقوق بشر تقدیر کرد. شابیا مانتو، سخنگوی دفتر حقوق بشر سازمان ملل، در ژنو به خبرنگاران گفت: «این خبری فوقالعاده است؛ ما به تعهد و پایبندی بیشتری نسبت به حقوق بشر نیاز داریم».
رئیس کمیسیون اتحادیۀ اروپا هم با استقبال از اهدای جایزه به خانم پیلای، او را «قهرمان تلاش برای حاکمیت قانون بهجای زورگویی» و کسی که «با برخی از تاریکترین فصول بشریت مقابله کرده» توصیف کرد.
اورسلا فوندِر لاین در شبکۀ ایکس نوشت: «او مدافع آزار دیدگان، آسیب پذیرها، ساکت نگه داشته شدهها و طرد شدگان است». رئیس اتحادیۀ اروپا در ادامۀ پیامش تأکید کرده که «در جهانی که بیش از هر زمان دیگری محتاج عدالت است، شجاعت و صراحت اخلاقی او، راهنماهایی با ارزش فوقالعاده بهشمار میآیند».
سیریل رامافوسا رئیسجمهور آفریقای جنوبی که همکار خانم پیلای در دوران مبارزه با آپارتاید بوده، اهدای جایزه به این حقوقدان هم وطنش را، «پاسداشت شجاعت و صداقت این مدافع حقوق بشر» توصیف کرد.
رئیسجمهورآفریقای جنوبی ضمن تبریک به این قاضی ۸۵ ساله، گفت: «این، بزرگداشتی جدی و شایسته از شجاعت، صداقت و یکعمر تعهد او به عدالت است».
دیوان کیفری بینالمللی هم با صدور بیانیهای، این جایزه را، «نظر به حملات جاری به قانون بینالملل»، دارای اهمیتی ویژه» توصیف کرد.
اسرائیل و دولت فعلی آمریکا از منتقدان جدی دیوان کیفری لاهه هستند. آمریکا بهخواستۀ دونالد ترامپ، قضات ارشد این دادگاه بینالمللی را در فهرست تحریمها قرار داده است.
ناوی پیلای که تا سال گذشته ریاست کمیسیون ویژۀ سازمان ملل متحد دربارۀ بررسی وضعیت اراضی اشغالی فلسطینی را بر عهده داشت، با انتشار گزارشی که در آن، اسرائیل را به «ارتکاب نسلکشی در نوار غزه» متهم کرده بود، خشم اسرائیل را برانگیخته.
جمعیت حقوق بشر آذربایجان ـ ارک که از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۴ با خانم ناوی پیلای در باره موارد نقض حقوق بشر در آذربایجان همکاری داشته ، اهداء جایزه نوبل صلح را به ایشان صمیمانه تبریک می گوید و امید وار است که قدردانی ازایشان با نوبل صلح، انگیزه دفاع ازحقوق بشر را تقویت کند ومشوق همه فعالان حقوق بشردرجهان بویژه فعالان حقوق بشر ملل غیر فارس ایران گردد که بیش ازهر جای دیگر دنیا، قربانی نقض حقوق بشر می باشند.
جمعیت حقوق بشر آذربایجان ـ ارک
۹ اکتبر ۲۰۲۶
جمعیت حقوق بشر آذربایجان – ارک درباره حقوق بشر آذربایجانی های ساکن در ایران