جمعیت حقوق بشر آذربایجان – ارک درباره حقوق بشر آذربایجانی های ساکن در ایران
در شصتویکمین اجلاس شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد، در سخنرانی ارائهشده از سوی «جمعیت حقوق بشر آذربایجان–ارک (ARCDH)»، نگرانیهای جدی درباره احتمال ارتکاب جنایات علیه بشریت و وضعیت بازداشتشدگان در ایران پس از اعتراضات ژانویه ۲۰۲۶ مطرح شد.
در این سخنرانی، ارک ابراز تأسف کرد که به دلیل قطع اینترنت و سایر محدودیتهای اعمالشده از سوی مقامات ایرانی در جریان اعتراضات، امکان مستندسازی کامل این موارد فراهم نشده است. این نهاد تأکید کرد که این محدودیتها روند مستندسازی و گزارشدهی مستقل را بهطور قابلتوجهی مختل کرده است.
ارک همچنین نسبت به سرنوشت اعضای جامعه مدنی و فعالانی که در جریان و پس از اعتراضات در آذربایجان ایران بازداشت شدهاند، هشدار داد و اعلام کرد که ادامه بازداشت آنان نگرانیهایی جدی درباره احتمال استفاده از این افراد بهعنوان سپر انسانی ایجاد کرده است.
در ادامه این سخنرانی، بار دیگر به نگرانیهای دیرینه درباره تبعیض سیستماتیک علیه آذربایجانیها در ایران اشاره شد. به گفته این نهاد، این موارد شامل محرومیت مستمر از آموزش به زبان مادری، تداوم ازدواج کودکان، بهرهبرداری از منابع طبیعی و سیاستهای زیستمحیطی مانند خشکسازی دریاچه ارومیه است که تأثیرات منفی جدی بر انسجام اجتماعی و معیشت جوامع محلی داشته است.
همچنین در این سخنرانی نسبت به وضعیت زندانیان آذربایجانی در زندان اوین و دیگر بازداشتشدگان، ابراز نگرانی شد. بر اساس اطلاعات ارائهشده، این افراد در شرایطی بسیار نگرانکننده نگهداری میشوند و از دسترسی کافی به بهداشت، آب و غذا محروم هستند.
در پایان، جمعیت حقوق بشر آذربایجان–ارک با یادآوری تعهدات ایران در چارچوب استانداردهای بینالمللی، از جمله «قواعد حداقل استاندارد سازمان ملل برای رفتار با زندانیان» (قواعد نلسون ماندلا)، خواستار افزایش نظارت و اقدام جامعه بینالمللی در قبال این وضعیت شد.